Seansların likidite ve volatilite üzerindeki etkisini açıklar.
Forex piyasasının 24/5 yapısı
Forex, hafta içi farklı finans merkezlerinde sırayla oluşan kotasyonlar sayesinde çoğu döviz çifti için kesintisiz görünen bir piyasa akışı sunar. Bu yapı genellikle 24/5 olarak anlatılır: işlem haftası boyunca fiyatlar günün büyük bölümünde değişir, ancak hafta sonu sürekli kotasyon akışı beklenmez. Bu ifade her sembolün, her aracı kurumda veya her hesap türünde aynı saatlerde açık olduğu anlamına gelmez. Aracı kurumlar ürün bazında işlem arası, bakım dönemi ya da farklı seans kuralı tanımlayabilir. Bu nedenle genel piyasa düzeni ile emir verilecek sembolün ekranındaki güncel işlem durumu ayrı kontrol edilmelidir.
24/5 yapısı, fiyatın her anda aynı kalitede oluştuğunu da anlatmaz. Bir paritede çok sayıda karşı kotasyon bulunurken başka bir paritede işlem ilgisi daha sınırlı olabilir. Majör pariteler ile daha az işlem gören çapraz veya egzotik paritelerin derinliği aynı değildir. Likidite, yalnızca işlem yapılabilmesi değil, belirli bir miktarın hangi fiyatlardan karşılanabileceğiyle ilgilidir. Bu yüzden sürekli açık görünen piyasa, aynı spreadin ve aynı gerçekleşme kalitesinin sürekli mevcut olduğu şeklinde okunmamalıdır.
Sydney ve Tokyo seanslarının bağlamı
İşlem haftasının başlangıcında Sydney merkezli faaliyet görünür hâle gelir; ardından Tokyo seansı Asya tarafındaki katılımı güçlendirir. Bu dönemlerde Avustralya doları, Yeni Zelanda doları veya Japon yeniyle ilişkili paritelerde haber akışı ve bölgesel katılım daha yakından izlenebilir. Yine de bir para biriminin kendi bölgesindeki seansın açık olması, o para biriminin mutlaka daha çok hareket edeceği ya da belirli yönde fiyatlanacağı anlamına gelmez. Küresel risk iştahı, merkez bankası açıklamaları ve başka bölgelerden gelen haberler aynı anda etkili olabilir.
Tokyo seansında görülen fiyat davranışını yalnızca yerel saat etiketiyle açıklamak eksik kalır. Önceki günün New York kapanışındaki pozisyonlanma, yaklaşan Avrupa verileri veya tatil nedeniyle azalan katılım kotasyonları etkileyebilir. JPY içeren çiftlerde daha sık hareket gözlenmesi mümkün olsa da bu bir kural değildir. İşlem geçmişi incelenirken parite, gün, tatil takvimi, haber zamanı ve miktar birlikte yazılırsa seans adı ile gerçekleşen piyasa koşulu birbirine karıştırılmaz.
London ve New York seansları
London seansı Avrupa merkezli bankaların, şirketlerin ve piyasa katılımcılarının daha etkin olduğu dönemi anlatır. EUR, GBP ve CHF içeren paritelerde katılımın artması mümkündür; fakat kotasyon yoğunluğu her gün aynı olmaz. Avrupa kaynaklı enflasyon, büyüme veya merkez bankası bilgisi açıklanıyorsa hareketin nedeni seansın kendisi değil, açıklamanın beklenen bilgiyle ilişkisi de olabilir. Seans adını fiyat hareketinin tek açıklaması saymak, haber ve likidite etkisini görünmez kılar.
New York seansında ABD dolarıyla ilgili veriler, tahvil piyasası gelişmeleri ve Kuzey Amerika katılımcılarının işlemleri daha belirgin hâle gelebilir. USD, birçok majör paritede bulunduğu için dolar haberleri farklı çiftlerde aynı biçimde yansımayabilir. EUR/USD ile USD/JPY, doların paritede bulunduğu taraf bakımından farklı yazılır; aynı gelişmenin iki grafikteki yönü bu nedenle aynı görünmeyebilir. Seans bilgisi, paritenin iki tarafını ve güncel piyasa koşulunu okumaya yardımcı olur; tek başına işlem yönü üretmez.
Seans örtüşmesi ve likidite
London ile New York faaliyetlerinin aynı döneme geldiği örtüşmede bazı majör paritelerde daha sık kotasyon, daha fazla işlem ilgisi ve görece dar spread görülebilir. Ancak örtüşme, her emir için en iyi fiyatın veya istenen miktarın tek kademede gerçekleşeceğinin garantisi değildir. Büyük miktarlı emirler, haber öncesi temkinli karşı taraflar ya da ani fiyat değişimi derinliği azaltabilir. Ekrandaki son fiyat, bütün miktarın o fiyatla alınıp satılabileceğini kanıtlamaz.
Sydney ile Tokyo veya Tokyo ile London arasındaki geçişlerde de katılımın niteliği değişebilir. Bazı saatlerde piyasa sakin görünürken açıklama öncesi emirlerin geri çekilmesi spreadi genişletebilir. Bu nedenle “örtüşme varsa risk yok” veya “sakin seans varsa fiyat hareket etmez” sonuçları doğru değildir. Likidite değerlendirmesi yapılırken bid ve ask arasındaki fark, fiyat kademelerindeki miktar, planlanan emir hacmi ve yaklaşan takvim olayları birlikte ele alınır.
Yerel saat, yaz saati ve platform zamanı
Seansları sabit saatlerle ezberlemek güvenilir bir yöntem değildir. Ülkelerin yaz saati uygulaması aynı tarihlerde başlamayabilir veya sona ermeyebilir; bazı bölgeler ise bu uygulamayı hiç kullanmayabilir. Bu nedenle London, New York, Sydney ve Tokyo faaliyetlerinin yerel saate yansıması yıl içinde değişebilir. İnternette görülen eski saat tabloları, bulunulan şehirdeki yerel zamanı veya aracı kurumun sunucu zamanını doğru göstermeyebilir.
Platformdaki grafik zamanı, işlem raporundaki zaman damgası ve kullanıcının bilgisayarındaki yerel saat farklı olabilir. Bir ekonomik verinin açıklama anını grafikte yorumlarken önce hangi saat diliminin kullanıldığı anlaşılmalıdır. Aynı mumun bir ekranda farklı saat etiketiyle görünmesi, fiyatın farklı gerçekleştiği anlamına gelmez; zaman gösterimindeki farktan kaynaklanabilir. Güncel takvim ve aracı kurumun sembol ayrıntıları kontrol edilmeden sabit bir açılış ya da kapanış zamanı varsayılmamalıdır.
Hipotetik örnek: seans değişiminde kotasyonlar
Hipotetik örnek: EUR/USD için varsayımsal bir günde London ve New York faaliyetlerinin örtüştüğü dönemde bid ile ask arasındaki farkın iki pipet olduğu düşünülsün. Aynı parite, daha az katılım bulunan başka bir dönemde dört pipetlik farkla kotasyon alabilir. Bir kişi ilk gözleme dayanarak her örtüşmede daha dar spread beklerse, yaklaşan ABD verisi veya tatil öncesi koşullar nedeniyle farklı bir sonuçla karşılaşabilir. Örnek, seans ile kotasyon koşulu arasındaki ilişkiyi anlatır; paritenin yönü veya işlem kararı hakkında öneri vermez.
Varsayımsal olarak aynı kişinin 1 lotluk piyasa emri yerine daha küçük bir miktarı incelemesi de farklı ortalama fiyatlar doğurabilir. Karşı taraftaki miktar sınırlıysa emir birden fazla fiyat seviyesine yayılabilir. Bu fark, seans etiketi doğru olsa bile gerçekleşmenin ayrı bir konu olduğunu gösterir. Eğitim amacıyla yapılan karşılaştırmada tarih, parite, görülen bid-ask farkı ve işlem miktarı not edilir; tek bir gözlemden genel kural çıkarılmaz.
Hafta sonu boşluğu ve emir riski
Forex işlem haftasının sonu ile yeni haftanın başlangıcı arasındaki dönemde piyasa sürekli kotasyon üretmeyebilir. Bu arada jeopolitik gelişme, seçim sonucu, merkez bankası haberi veya başka beklenmedik bilgi ortaya çıkabilir. Yeni hafta açıldığında ilk erişilebilir fiyat, önceki kapanış fiyatından belirgin biçimde farklı olabilir; buna hafta sonu fiyat boşluğu denir. Açık pozisyon, zarar durdurma veya bekleyen emir bulunması seçilen seviyenin kesin gerçekleşeceği anlamına gelmez. Uygun karşı fiyat oluştuğunda emir daha farklı bir seviyeden yürüyebilir.
Hafta sonu riski sadece fiyat yönü değildir. Bazı ürünlerde işlem saati, swap hesaplama günü, teminat gereksinimi veya açık emirlerin davranışı kurum sözleşmesine göre değişebilir. Tatil haftalarında beklenen seans yoğunluğu da oluşmayabilir. Bu içerik, Sydney, Tokyo, London ve New York seanslarının piyasa koşullarını nasıl etkileyebileceğini açıklar; belirli saat, parite, pozisyon yönü veya taşıma kararı önermez.