Olası kayıp ile hedef arasındaki oranın ne anlama geldiğini açıklar.
Risk getiri oranı planlanan mesafeleri karşılaştırır
Forexte risk/getiri oranı, giriş fiyatı ile stop-loss arasındaki olası kayıp mesafesini giriş ile hedef fiyat arasındaki beklenen getiri mesafesiyle karşılaştırır. Bu oran gerçekleşecek fiyat hareketini değil, işlem fikrinin kâğıt üzerindeki yapısını tanımlar. Girişten stopa 20 pip, girişten hedefe 20 pip varsa oran 1:1dir. Stop mesafesi 20 pip, hedef mesafesi 40 pip ise oran 1:2; hedef 60 pip ise 1:3 olarak yazılır. İlk sayı risk mesafesini, ikinci sayı hedeflenen getiri mesafesini temsil eder.
1:1, 1:2 ve 1:3 nasıl okunur?
1:1 oranında her bir piplik risk için bir piplik hedef mesafesi vardır. 1:2 oranı, 25 pip stopa karşı 50 pip hedef gibi iki kat hedef mesafesi anlatır. 1:3 oranı ise 20 pip stop ve 60 pip hedef örneğindeki gibi üç kat mesafeyi gösterir. Oran büyük göründüğünde hedefin fiyat tarafından mutlaka ziyaret edileceği sonucu çıkmaz. Tersine 1:1 oranı da hedefe ulaşma olasılığının yüksek olduğu anlamına gelmez. Oran yalnızca giriş, stop ve hedef arasındaki uzaklıkları ortak biçimde ifade eder; piyasa yönü, likidite ve gerçekleşme koşulları bu sayıdan ayrı değişkenlerdir.
Kazanma oranı ile bağlantısı
Risk/getiri oranı ile kazanma oranı birlikte incelenebilir, fakat aynı ölçü değildir. Maliyetler yok sayıldığında 1:1 yapısında başa baş için işlemlerin yaklaşık yüzde 50sinin hedefe ulaşması gerekir. 1:2 yapısında aynı matematiksel başa baş noktası yaklaşık yüzde 33,3; 1:3 yapısında yaklaşık yüzde 25tir. Bu oranlar, her işlemin tam stop veya tam hedefte kapandığı basitleştirilmiş varsayıma dayanır. Kısmi kapanışlar, hedefe varmadan çıkış, komisyon, spread, swap ve kayma gerçekleşen sonuçları değiştirir. Bu nedenle yüksek risk/getiri oranı, tek başına yüksek kalite veya başarılı işlem sinyali değildir.
Hipotetik örnek: 1:2 mesafe hesabı
Hipotetik örnek: EUR/USD için varsayımsal giriş 1,1000, stop 1,0970, hedef 1,1060 olsun. Giriş ile stop arasında 30 pip, giriş ile hedef arasında 60 pip bulunur; brüt planlanan oran 1:2dir. Pozisyonun pip değeri 2 dolar ise stop mesafesinin fiyat etkisi 60 dolar, hedef mesafesinin fiyat etkisi 120 dolar olur. Alışın askten açılması, kapanışın bid tarafında olması, komisyon ve olası kayma bu basit tabloyu değiştirebilir. Örnek bir fiyat tahmini değildir; yalnızca mesafe oranının para etkisine nasıl çevrildiğini gösterir.
Net oran maliyetlerle değişebilir
Grafikte görülen brüt mesafe ile işlem raporundaki net sonuç aynı değildir. Spread, long ve short yönlerde giriş ile çıkış kotasyonları arasındaki farktan doğar. Komisyon işlem maliyetine eklenebilir, pozisyon gecelik taşınırsa swap oluşabilir. Hızlı piyasalarda stop veya hedef emirleri planlanan seviyeden farklı gerçekleşebilir. Bu kalemler risk tarafını ve getiri tarafını aynı oranda etkilemeyebilir. Örneğin brüt 1:2 görünen bir yapı, maliyetler eklendiğinde daha düşük net getiri karşılığına sahip olabilir. Sözleşme koşulları ve gerçekleşen fiyatlar bilinmeden net oran kesin olarak söylenemez.
Oran neden kalite ölçüsü değildir?
Yüksek bir oran, hedefin piyasanın olağan hareket alanının çok dışında bırakılmasıyla da üretilebilir. Stopu keyfî biçimde daraltmak veya hedefi uzaklaştırmak kâğıt üzerindeki oranı büyütür; bu değişiklik işlem fikrinin geçerliliğini ya da hedefe ulaşma olasılığını kanıtlamaz. Düşük oran da otomatik olarak zayıf işlem niteliği göstermez. Fiyat yapısı, oynaklık, veri takvimi, likidite, stopun geçersizlik seviyesi ve seçilen miktar oran dışında kalan unsurlardır. Risk/getiri oranı, bu unsurların yerine geçen bir kalite puanı değil, iki planlı mesafenin sayısal karşılaştırmasıdır.
Oranı parasal tutarla ifade etmek
Pip mesafeleri aynı pozisyon miktarında parasal tutara çevrildiğinde oran değişmez. Örneğin 30 pip stop ve 90 pip hedef, pip değeri 5 TL ise 150 TL fiyat riski ile 450 TL brüt hedefe karşılık gelir; notasyon yine 1:3tür. Miktar iki katına çıktığında risk 300 TL, hedef 900 TL olur ve oran yine 1:3 kalır. Buna karşılık spread, komisyon veya kayma her iki tarafı farklı tutarda etkileyebileceği için net parasal oran brüt pip oranından ayrışabilir. Bu hesap, oran ile pozisyon büyüklüğünün farklı kavramlar olduğunu gösterir.
Fiyat yolunun oran üzerindeki etkisi
Aynı 1:2 planında fiyat önce stopa, hedefe veya bu iki seviyenin hiçbirine ulaşmadan farklı bir noktaya gidebilir. Bu nedenle oran, fiyatın hangi yolu izleyeceğini ya da hedefe ulaşma olasılığını içermez. Stop mesafesini olağan fiyat dalgalanmasını dikkate almadan çok dar seçmek, planı daha iyi yapmaz; hedefi uzaklaştırmak da piyasanın o seviyeye erişeceğini göstermez. Oran değerlendirilirken giriş, geçersizlik seviyesi ve hedefin aynı işlem fikrinin parçaları olup olmadığı kontrol edilir. Böylece sayı, tek başına büyütülecek bir puan yerine planlanan iki mesafenin tutarlı karşılaştırması olarak kullanılır.
Kısmi kapanışta gerçekleşen oran
Pozisyonun bir bölümü hedefe varmadan kapatılırsa veya hedefte yalnızca bir kısmı kapatılırsa, işlem raporundaki gerçekleşen risk/getiri oranı başlangıçtaki 1:2 ya da 1:3 notasyonundan farklılaşır. Örneğin yarı pozisyon 1:1 noktasında kapatılıp kalan yarı stopa ulaşırsa, iki bölümün parasal sonucu birlikte hesaplanır. Kalan miktarın stop seviyesi değiştirilirse yeni risk de ayrı yazılır. Bu ayrım, başlangıçtaki plan oranı ile gerçekleşmiş toplam sonucu karıştırmayı önler; spread, komisyon, swap ve kayma da net sonuca ayrıca girer.
Hedef ve stop gerçekleşme garantisi değildir
Stop ve hedef emirleri, planlanan oranı tanımlayan fiyat seviyeleridir; piyasanın bu seviyelerde kesin işlem yapacağı garantisini vermez. Haber anında spread genişleyebilir, fiyat boşluğu oluşabilir veya emir kayma ile gerçekleşebilir. Bir pozisyon hedefe yaklaşsa bile hedef emri gerçekleşmeyebilir; stopa yaklaşan pozisyonda da gerçekleşen zarar planlanandan farklı olabilir. Birden çok işlemde ortak para birimi maruziyeti, her işlemin kendi oranından bağımsız olarak toplam etkiyi büyütebilir. Bu ders 1:1, 1:2 ve 1:3 notasyonunun anlamını açıklar; işlem kalitesi değerlendirmesi veya fiyat yönü önerisi değildir.