Forex'te Nasıl İşlem Yapılır?

Önce işlem çerçevesini kurmak

Forexte işlem yapmak, yalnızca alış veya satış düğmesine basmak değildir. Önce incelenecek döviz çifti, işlemin hangi bilgiye dayandığı, ne kadar süre açık kalmasının düşünüldüğü ve hangi koşulda fikrin geçersiz sayılacağı ayrı ayrı yazılabilir. EUR/USD, GBP/USD veya USD/JPY aynı ekonomik etkene aynı tepkiyi vermeyebilir. Paritenin baz ve karşıt para sırası, yön yorumundan önce doğrulanır. Long pozisyon baz para alma, short pozisyon baz para satma maruziyeti taşır. Planın amacı fiyatı kesin tahmin etmek değil; işlem açıldığında hangi varsayımın ve hangi riskin kabul edildiğini görünür kılmaktır. Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.

Döviz Çifti Nedir? →

Hesap ve ürün koşullarını doğrulamak

İşlemden önce kullanılan aracı kurumun ürün ekranında sembol, sözleşme büyüklüğü, minimum lot, marjin gereksinimi, izin verilen kaldıraç, komisyon ve emir türleri kontrol edilir. Forex OTC olduğundan fiyat kotasyonu ve yürütme modeli kuruma göre farklılaşabilir. Hesaptaki toplam bakiye ile yeni emir için kullanılabilir marjin aynı olmayabilir; açık pozisyonlar ve bekleyen emirler teminatı etkileyebilir. Kaldıraç limiti, uygun pozisyon büyüklüğünü belirleyen tek ölçü değildir. Hesap para birimi de pip değerinin çevrimini değiştirebilir. Sözleşmedeki swap kesim saati, taşıma oranı ve teminat uyarısı gibi operasyonel ayrıntılar eski bir ekran görüntüsünden değil güncel kurum bilgisinden öğrenilmelidir.

Pip Nedir? →

Kotasyonu ve maliyeti okumak

Parite ekranındaki bid, ask ve son fiyat benzer görünse de aynı bilgiyi vermez. EUR/USD alışında işlem çoğunlukla ask fiyatından, satışında bid fiyatından açılır. Aralarındaki fark spread olarak başlangıç maliyetini etkiler. Piyasa sakin görünürken dar olan spread, veri açıklaması, düşük likidite veya seans geçişinde genişleyebilir. Komisyon varsa spreadin yerine geçmez; toplam maliyetin başka bir parçasıdır. Emir gönderildiği anda kotasyon değişirse gerçekleşen fiyat ekranda görülen fiyattan farklı olabilir. Bu kayma özellikle hızlı hareketlerde önem kazanır. Bir fiyatın ekranda görünmesi, istenen miktarın o fiyattan kesinlikle gerçekleşeceği anlamına gelmez.

Miktarı riskten türetmek

Pozisyon büyüklüğü, kullanılabilir kaldıraçtan değil önce kabul edilen parasal riskten hareketle ele alınabilir. Bunun için giriş ile işlemin geçersiz sayılacağı seviye arasındaki pip mesafesi, seçilen lotta bir pipin parasal değeri ve toplam risk sınırı birlikte değerlendirilir. Daha geniş bir zarar durdurma mesafesi, aynı parasal sınırda daha küçük miktar anlamına gelir. Lot büyüdükçe aynı pip hareketinin etkisi de büyür. Marjin hesabı, pozisyonun açılabilmesi için gereken teminatı açıklar; olası zararı sınırlandıran hesap değildir. Komisyon, spread ve olası kayma basit fiyat farkı hesabından ayrı tutulmalıdır. Platformun hesaplayıcısı pratik kontrol sağlar, ancak girilen sembol ve hesap para birimi doğrulanmadan sonuç kullanılmamalıdır.

Emir türü ve açık pozisyon takibi

Limit emir, alışta kabul edilen en yüksek veya satışta kabul edilen en düşük fiyatı belirleyebilir; buna karşılık piyasa o seviyeye gelmezse emir gerçekleşmeyebilir. Piyasa türündeki emir hızlı eşleşmeye öncelik verebilir, fakat gerçekleşme fiyatı önceden kesin değildir. Stop veya koşullu emirlerde tetik seviyesi ile gerçekleşme fiyatı ayrıdır. Tetikten sonra oluşan emir, hızlı piyasada farklı kotasyonlarla karşılaşabilir ve kısmen ya da farklı fiyattan gerçekleşebilir. Pozisyon açıldıktan sonra yön, lot, giriş fiyatı, açık emirler ve kullanılan marjin birlikte takip edilir. Aynı çiftte yeni emir vermeden önce mevcut long veya short maruziyetin net etkisi kontrol edilir; karşıt yönlü işlemler platformda netleştirme veya ayrı pozisyon olarak farklı görünebilir.

Seans, haber ve volatilite

Forex piyasasında işlem yoğunluğu gün içinde aynı değildir. Londra ve New York gibi büyük merkezlerin açık olduğu zamanlarda bazı ana çiftlerde likidite daha yüksek görünebilir; bu durum maliyetin veya fiyat riskinin ortadan kalktığını göstermez. Seans geçişlerinde, tatil dönemlerinde ya da önemli makroekonomik veri öncesinde kotasyon davranışı değişebilir. Faiz kararı, enflasyon veya istihdam verisi gibi açıklamalar beklentiden saparsa volatilite artabilir. Daha yüksek volatilite yalnızca fırsat değil, daha hızlı zarar ve daha geniş spread ihtimalidir. İşlem planında olay saati, açık pozisyonun büyüklüğü ve bekleyen emirler birlikte gözden geçirilir. Geçmişte belirli saatte görülen hareket, sonraki açıklama için kural değildir.

Gecelik taşıma ve işlem kaydı

Pozisyon gün sonu sonrasında açık kalacaksa swapın olası etkisi ayrıca kontrol edilir. Swap tutarı long veya short yönüne, pariteye, sözleşme büyüklüğüne, kurumun oranına, kesim saatine ve tatil uygulamasına bağlı olarak değişebilir. Bu yüzden bir çiftte geçmişte görülen pozitif taşıma, sabit gelir gibi kabul edilmez. İşlem kaydında planlanan giriş, gerçekleşen fiyat, lot, ilk risk sınırı, spread, komisyon, swap ve kapanış gerekçesi ayrı tutulabilir. Kayıt tutmanın amacı geçmiş işlemi haklı çıkarmak değil, planlananla gerçekleşen arasındaki farkı fark etmektir. Hızlı bir piyasada emir değiştirmenin veya stopu uzaklaştırmanın başlangıçtaki riski nasıl değiştirdiği böylece daha açık görülür.

İşlem öncesi kontrol listesi

Bir talimat gönderilmeden önce sembolün gerçekten amaçlanan çift olduğu, yönün long veya short olarak doğru seçildiği, lot miktarının yazıldığı ve emrin türünün anlaşıldığı kontrol edilir. EUR/USD ile EUR/TRY gibi benzer başlangıçlı çiftlerin farklı fiyat, spread ve pip değerleri olabilir. Limit fiyatı kullanılıyorsa bu fiyatın alışta üst sınır, satışta alt sınır işlevi gördüğü; piyasa türünde ise gerçekleşme fiyatının değişebileceği unutulmaz. Bekleyen emirlerin ve açık pozisyonların kullanılabilir marjini etkileyip etkilemediği ekrandan görülür. Onay ekranındaki tahmini maliyet, kesin sonuç değil işlem öncesi bilgi olabilir. Bu kontrol, yön tahmini için değil yanlış sembol, yanlış miktar veya unutulmuş emir gibi operasyonel hataları azaltmak içindir.

Pozisyon açıkken yeniden değerlendirme

Pozisyon açıldıktan sonra ekrandaki anlık kâr zarar sayısı başlangıç planının yerine geçmez. İşlem koşulu değiştiğinde önce neyin değiştiği ayrıştırılır: parite fiyatı mı, spread mi, yaklaşan veri saati mi, yoksa pozisyon büyüklüğü mü? Zarar durdurma veya hedef emrinin açık olup olmadığı, hangi miktara bağlı olduğu ve tetik sonrası hangi emir türünü oluşturduğu kurum ekranında doğrulanır. Kısmi kapanış yapıldığında kalan lotun marjini, olası swapı ve ilk risk sınırı yeniden ele alınır. Aynı para birimine bağlı başka açık çiftler varsa toplam dolar, euro veya yen maruziyeti de görülebilir. Bu inceleme işlemi uzatma gerekçesi değil, mevcut riskin doğru kaydedilmesi için yapılır.

Kapanış ve net sonucu okumak

Pozisyon kapandığında gerçekleşen kapanış fiyatı ile ilk görülen kotasyonun aynı olması beklenmez. Net sonuçta giriş ve çıkış fiyat farkına ek olarak spread, komisyon, varsa swap ve hesap para birimi çevrimi bulunabilir. Bir stop emrinin tetiklenmesi pozisyonun tamamının o seviyede kapandığını tek başına kanıtlamaz; işlem raporundaki lot, ortalama fiyat ve kalan açık miktar kontrol edilir. Kapanışın kârla sonuçlanması kullanılan miktarın veya yönün sonraki işlem için doğru olduğu anlamına gelmez. Zarar da otomatik olarak aynı fikrin tersine dönmesini gerektirmez. Eğitimsel işlem günlüğü, emrin nasıl gerçekleştiğini ve planlanan riskin hangi bölümünün maliyet veya kayma nedeniyle değiştiğini anlamak için kullanılabilir.

Sürecin eğitimsel sınırı

Forex işlem sürecini adım adım tanımak, bir paritenin hangi anda alınacağı veya satılacağı hakkında kural üretmez. Aynı EUR/USD kotasyonu farklı hesaplarda farklı spread, komisyon, kaldıraç veya swap koşuluyla görülebilir. Bu nedenle başka bir kullanıcının sonuç ekranı, kendi hesabındaki olası maliyetin kanıtı değildir. İşlem öncesinde ve sonrasında kayıtların karşılaştırılması, fiyat tahmini yapmak için değil; gönderilen talimatın sembol, yön, miktar ve maliyet bakımından gerçekten neye dönüştüğünü anlamak içindir.